Anabel Ugalde Gorostiza

Gatzagako alde zaharreko kale den-denek santu edo izen erlijiosoren bat dute, gure inguruko Erdi Aroko hiribildu gehienetan ez bezala. Baina zelan deituko zieten kaleoi bertan bizi izan zirenek izendapen horien aurretik? Horri erantzuteko, hipotesi bat proposatuaz amaituko dugu, haren...

Udako solstizioan, eguzkia gorengo dagoenean eta gauak motzagoak direnean, asko dira gure aurrekoek egiten zituzten erritualak. Horietako batzuk oraindik ere bizirik diraute, besteak beste, San Juan Arbola izango den tantaia ekarri eta jasotzearena. Gazteen lana izaten da tantai hori...

Aspaldi barik azaleratu genituen gure herriko Erdiko Kaleko aldatsak bidaiari eta garraiolariei sortutako buruhausteak eta arazoak. Izan ere, 1553an bergararrek egin zuten protesta eta, gorabehera batzuen ondoren, jakin genuen harresiaren kontra barbakana bat zegoela, sensu stricto, hormari atxikitako pendiza...

Antonio Lopez de Zuloeta kapitaina (Mondragoe, 1624-Quito, 1679) Indietara joandako hainbat mondragoetarren arteko bat izan zen, Quitora, Ekuadorrera hain zuzen ere. Aipamen bat baino ez da, baina badirudi anaia Juan Bautista ere, bera baino 10 urte zaharragoa, Ameriketan ibilia...

Argazkia: 1954. urtekoa, AUG / Beheko testua: Anabel Ugalde Gorostiza. XIII. mendean Mondragoe sortu zenean (1260), herri berria leku malkartsuan kokatzea erabaki zuten. Defendatzeko, babesteko, interesgarria izan zitekeen, baina oztopo handia bihurtu zen hiribildua goitik behera edo behetik gora zeharkatu...

Argazkia: AUG. Gure herrian Iturriotz oso toponimo ezaguna izan zen. Bada kalea, bada kantoia eta bazen iturria. Eta, gainera, hauen inguruan sortutako etxe, ortu, solo, harresiko portalea, atea, estrada, presa, Kontzezinoko komentua, Santa Kruz edo San Antonio ermita, mendia eta...

Gabonak direla eta, XV mendeko irudi xarmant bezain ederra ekarriko dugu gurera. Cambridge-ko Unibertsitateko Fitzwilliam Museoan gordetzen den eskuizkribu bateko miniatura bat da, Besançon-go Ordu Liburu batekoa, alegia. Frantses Eskolakoa ei da, adituen ustez, ezjakintasun handia badago ere egiletzaz...

Cerrajeran produktu dotore gisa merkaturatzen hasi ziren, XX. mendeko 50. hamarkadatik aurrera, 70. hamarkadara arte, behintzat. Beti, enkarguz. Kutxa gotor horien fabrikazioa besteena bezalakoa izaten zen eta hiru neurritakoak eskaintzen zituzten. Berezitasuna zetorkien barruko belusezko forruagatik eta estalkia grabatuta izaten...

Gaur, XIX. mendeko azken urteetan enpresari handi gisa nabarmendu zen emakume bat ekarriko dugu gure blogera. Aitortu behar dut berari buruz izan nuen lehen albistea Mendia familiarekin sinatu zuen kontratuan aurkitu nuela, Santa Agedako bainuetxea bost...

Argazkia: AZE, Mendia Funtsa Guztiz onartua dago Arrasate izan zela hiribildu berria sortu aurreko herrigunea. Honela zioen Gaztelako Alfontso X.ak emaniko hiri-gutunak: “Lenizen dagoen herria, Arressate izena zuena, eta Guk Montdragon jartzea erabaki duguna” (1260), bertakoek Mondragoe edo Mundraue deitu...